ਸ਼ੂਗਰ ਮੁਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਬੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਫਲਾਂ ਦੇ ਜੂਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 10 ਫੀਸਦ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਫਲ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 12 ਮਈ 2024 (ਫਤਿਹ ਪੰਜਾਬ) ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਯਾਨੀ ICMR ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ‘ਤੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ICMR ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਾਣੂ ਹੋ ਸਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਣ।
ਸ਼ੂਗਰ-ਮੁਕਤ ਭੋਜਨ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਨੇ
ICMR ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਸ਼ੂਗਰ-ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੀ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਜੂਸ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਦਾ ਗੁੱਦਾ ਸਿਰਫ 10 ਫੀਸਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ICMR ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ‘ਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਸਿਰਫ਼ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਤਪਾਦ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ।
ਲੇਬਲ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ (NIN) ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਦੇ ਸਖਤ ਮਾਪਦੰਡ ਹਨ, ਪਰ ਲੇਬਲਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, NIN ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ‘ਕੁਦਰਤੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗ, ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
NIN ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੇਬਲ, ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। Natural ਭਾਵ ‘ਕੁਦਰਤੀ’ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤ ਥੋੜੇ ਮੋਟੇ ਹੋਣ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਕੁਦਰਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਲਈ, ਡੱਬਾਬੰਦ ਭੋਜਨ ਦੇ ਲੇਬਲਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰੋ
NIN ਨੇ ਲੇਬਲ ਸਟੇਟਮੈਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਅਸਲੀ ਫਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਜੂਸ’ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ‘ਤੇ, NIN ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ FSSAI ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਫਲਾਂ ਦੇ ਜੂਸ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 10 ਫਿਸਦ ਫਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਫਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਜੂਸ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਾਂ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਅਸਲੀ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪਲਪ (ਮਿੱਝ) ਜਾਂ ਜੂਸ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਨਆਈਐਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ, ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ-ਮੁਕਤ ਬਾਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵੇ ਵੀ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ‘ਹੈਲਥ ਡਰਿੰਕ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਰਨਵੀਟਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੋਰਨਵੀਟਾ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹੈਲਥ ਡ੍ਰਿੰਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੈਲਥ ਡਰਿੰਕ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ।
